Ahanzturaren aurka: frankismoaren biktimak eta Mendebaldeko Sahara' jardunaldia

Ahanzturaren aurka. Frankismoaren biktimak eta Mendebaldeko Sahara' jardunaldiaren bidez, gizarte-erakundeak, komunitate akademikoa, erakundeak eta alderdi politikoak motibatu nahi izan ziren, egia argitzen eta saharar herriarentzako justizia bilatzen jarraitzeko. Jardunaldia Hegoa Institutuak (EHU), Euskal Fondoak eta Saharako Euskadiko Ordezkaritzak antolatu zuten, Bilboko Udalaren laguntzarekin. Tokiko Elkartasunaren Europako Egunen hamargarren edizioaren barruan egin zen jardunaldi hau, Europar Batasunak bultzatuta Platforma-ren bidez.

Jardunaldi horren muina gizarteari frankismoaren eta frankismoaren osteko garaian saharar herriaren aurka egindako krimenen berri ematea zen, bai eta sahararrak erregimen frankistaren biktima gisa aitortzeko eta Memoria Demokratikoaren Legearen babespean hartua izateko eskubidea aitortzeko ere. Saharako erakundeetako ordezkariek parte hartu zuten, hala nola Saharako Preso eta Desagertuen Senideen Elkarteak (AFAPREDESA) eta Basiriko Senide eta Lagunen Elkarteak (AFAB); juristek, ikertzaileek, kazetariek eta hainbat alderdi politikotako ordezkariek.

Jarduera horretan ikerketa hau aurkeztu zen: "Sahararrak: frankismoaren eta frankismoaren osteko beste biktimak. Memoria, memoriarik eza eta Espainiako estatuaren erantzukizunak», AFAPREDESAko presidente Abdeslam Aomar Lahsen-ek egina. Liburuak Espainiaren eta Mendebaldeko Sahararen arteko harremana aztertzen du, diktadura frankistaren garaian sahararrek jasan zituzten giza eskubideen eta nazioarteko zuzenbide humanitarioaren urraketen eta kolonialismoaren ikuspegitik. Hurbilketa bat egiten da justizia trantsizionalaren ikuspegitik, eta, zehazki, Memoria Demokratikoaren urriaren 19ko 20/2022 Legetik.